Słownik gwary

 

 

Strona główna
Olimpiada j. angielskiego
Zawody
Aktualności
Patron
Szkolne prawo
Mierzenie jakości
"Szkoła z klasą"
Nauczyciele
Nasza gazetka
Historia
Bystra-Sidzina
Zespół "Holniki"
Kapliczki
Słownik gwary
Spis treści
Publikacje nauczycieli
Ekozespoły
 

 

SZKOLNY SŁOWNIK WYRAZÓW, WYRAŻEŃ           I  ZWROTÓW GWAROWYCH NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH NA TERENIE SIDZINY

 Opracowany w ramach projektu ”Moja miejscowość-Sidzina” przez uczniów Szkoły Podstawowej nr 2 w Sidzinie pod kierunkiem pani mgr Anny Sikora

 

Sidzina, Czerwiec 2003 r.

 

 

 

Materiał leksykalny niezbędny do opracowania niniejszego słownika został zebrany przez

pana Macieja Motora- Greloka. Pragnął on, bowiem, aby mowa jego ojców i dziadków zachowała się żywa w języku młodszych pokoleń. Mowa ( gwara) mieszkańców Sidziny należy do dialektu podhalańskiego. Dialekt ów charakteryzuje się następującymi cechami:

·        mazurzenie- polega na zrównaniu wymowy głosek szumiących dziąsłowych:- sz-, - ż-,

·        -cz-, - dż- z głoskami syczącymi zębowymi: -s-, -z-, - c-, -dz-; np. copka (czapka), zyto ( żyto), kosyk (koszyk)

·         archaizm podhalański po spółgłoskach: - s-, -sz-, - ż-, - cz-, - dz-, - rz-  obecnie dzisiaj -y -wymawiano jak -i- ; np. cifra ( cyfra), sin (syn), Rzim (Rzym).

·        zamiana wygłosowego -dz.- na –k-  na końcu wyrazu; np. w butach► w butak;  na nogach ►na nogak; w torbach► w torbak.

·        zanik głoski –r- w grupie –roz- i –ros- na początku wyrazu np. rozerwany ►ozerwany; rozdziewać ► ozdziewać

·        staropolska grupa głosek - ky-, -gy- zamiast współczesnej -ki-, -gie- np. kierdel► kyrdel ;za progiem► za progem.

·        końcówka -ęcy- w miejsce współczesnego nam w polszczyźnie ogólnej zakończenia -ąc-, np. śpiewający (śpiewając), dźwigajęcy (dźwigając).

·        samogłoski nosowe: -ą-, -ę- wymawiane są jak –om- , -em- w środku wyrazów, np. dąb ► domp; dębu ► dembu; na końcu wyrazów -ą- wymawia się również jako -on- , np. głową ►głowom; a -ę- jako –e- , np. głowę ► głowe

·        początkowe -a- tzw. jotowanie  - wymawianie  -ja- zamiast -a-  np. jangrest  ( agrest),        jaz (aż)

·        labializacja- głoskę-o- wymawia się miękko , np: ociec (uciec), okno (uokno), moje (muoje), pole (puole)

·        samogłoski pochylone: -a’-, -e’-, -o’- w wymowie stanowią dźwięki zbliżone do: -o-; -y-; -o- ; np. widzioł (widzia’ł), słysoł (słysza’ł), piyrsy ( pie’rsy), piyknie ( pie’knie), spo’dnica ( spódnica)

 

-ABO – albo

 BABINIEC – kruchta, przedsionek kościelny

BABKA – kowadełko do klepania kos i sierpów

BAKALA′RZ [ bakalorz ] – dawniej nauczyciel ( np. „organista z bakala′rzem jedzo kluski za                        ołta′rzem” )

BAZYĆ -  marzyć, zachciewać się

BECHNONĆ -  uderzyć, walnąć

BEDNA’RKA  [ bednarka ] – klepka, deseczka używana do wykonywania naczyń drewnianych

BESTYDZE′Ń [ bestydziyń ] – okazywanie swojego zdziwienia

BITY –  prawdziwy, autentyczny, podobny ( np. „ bity ojciec – podobny do ojca „)

BOCY SIĘ  –   1 ) gniewa się

                        2 ) nadciągają deszczowe chmury, ( np. „ od Babie Góry zabocone „ , „ z góry          się straśnie bocy „)

BOGINKA – w wierzeniach górali babiogórskich , demon kobiety, który zamienia

                        niechrzczone dzieci na swoje ,nazywane podciepem, ( w  Sidzinie były miejsca 

                        szczególnie podmokłe, gdzie ukazywały się boginki ze światełkami )

BOLOKI – wrzody

BORG – kredyt

BOŚKAĆ – całować, ( np. „ ale  gok wybośkała „ )

BRUSEK – kamień do ostrzenia narzędzi

BRYJA –  mąka pszenna

BRYNDZA -  miękki ser wyrabiany na terenie Karpat z niekwaszonego mleka owczego                     

                        ( czasem z dodatkiem krowiego )

BUCNY –  gruby, rumiany, duży

BUDOWAC – cieśla, budowniczy drewnianych domów

BUKTA – ciasto drożdżowe

BUNC –  twardy ser wyrabiany na terenie Karpat z niekwaszonego mleka owczego

CEBRZYK- naczynie z drewnianych klepek

CIA′R [cior ] – nieporządek

CIEŚLICA –  siekierka ciesielska z szerokim kantem

CIUPAGA – siekierka na długim stylisku służąca jako laska i broń sieczna, noszona przez   górali w Karpatach

CLIWY – bardzo brzydki

CNIĆ – tęsknić za czymś

COREK / rum./- zagroda w stajni dla drobnych zwierzą

CUCHA – rodzaj kurtki męskiej z samodziałowego sukna , element stroju górali Karpat

CUDOWAĆ SIE /sł./- stroić się ponad stan

CWARCIZNA – czwarta część roli, ( dawna miara pola )

CYFROWAĆ – wyszywać , haftować ( np. „ cyfrowane portki „ )

CYNIĆ – robić, wykonywać

CYNTLIK – 0,001 kubika, ( dawna miara ilości drewna )

ĆWIERĆ –  0,25 korca

 

 

DEJ SE POZIÓR –  przypilnuj , (np. „ dej se poziór na to dzie′wce  swoje „ )

DNIENIE – świtanie , ( np. „ dopie′ro zacyno dnieć „ )

DO CNA  -  do reszty

DO IME′NTU [do imyntu] – całkiem, zupełnie

DOCKAĆ SIE / sł. / - doczekać

DOKA′ZAĆ [dokozać] / sł. / –  potrafić

DOSIELA – dotąd

DRA′B  ( drob ) – łobuz, ( w Sidzinie jest rola Drabowa )

DUTKI – pieniądze

DZIASEK –  diabeł

DZIOPA –  dziewczyna, dziewka

DZIWAŚKANY –gdzieniegdzie

 

 

 EGZECYRKA, EGZECYROWAĆ – ćwiczyć, musztrować

 

 

FAŁESNY – człowiek mający wadę

FELC – spojenie belek lub desek na wpust i pióro

FERECYNA / rum. / paproć

FES –  duży, ( np. „ dyć to fes chłop „ - przecież to duży chłop )

FOLGA –   belka drzewna skośnie wsparta po której się wytacza inne belki

FOSZPON – rodzaj usługi wykonywanej dawniej darmo , ( np. objechanie parą koni

                        z wójtem do starostwa lub z księdzem proboszczem na odpust )

 

FOSZTA – podłoga drewniana

FRASOBLIWY – smutny,( np. „ Pa′n Jezus Frasobliwy z plebańskiego gronia „)

FRASOWAĆ – smucić się

FUKI /sł./ - gniewy, ( np.„ nie pokazuj dzie′wce fuków „– nie pokazuj dziewczyno gniewów )

 

 

GACIE –  majtki, kalesony

GA′D [god ] – wąż w gwarze babiogórców

GADZINA – drobniejsze zwierzęta domowe, ( np. kury, gęsi )

GARNIEC – 4  litry, (dawna nazwa miary )

GEFRAJTER – stopień w armii austriackiej ( cesarskiej ) odpowiadający w przybliżeniu

                           starszemu szeregowemu

 

GIELATA –  drewniane naczynie używane w gospodarstwie pasterskim w Karpatach ,

                        rodzaj naczynia bednarskiego w formie wiaderka

 

GŁOWIENKI – patyki z leszczyny opalone w Wielką Sobotę przy święconym ogniu, wbijane

                           później w zagony dla ochronienia zasiewów od złych sił

 

GNATKI –     przednia część sanek gospodarskich, używana np. do transportu długich kloców

                        drewna

 

GONT –         deseczka do krycia dachów, zbieżna w przekroju poprzecznym , wyposażona

                        w rowek i pióro

GRAJCARY – pieniądze

GRAPA  -        1 ) stromy stok w gwarze babiogórców

                        2 ) las

GUNIA –         rodzaj kurtki z sukna brązowego ( burego ) obszytego czerwoną taśmą,   

                        noszony przez wszystkie grupy górali karpackich, nazywana często „ burą

                        cuchą „

 

 

HABINA – gałązka, patyk

HARE′NDA – [ harynda ]-  wydzierżawione pole

HAROWAĆ – pracować ciężko

HASZPLA –   pilnik do drewna

HOĆKANY – gdziekolwiek, gdzie bądź gdzie

HODNIJ – rzuć, podaj

HOLOFIĆ – hałasować

HOM – łańcuch do hamowania wozu konnego, (np. jechać home′m )

HONORNY –  dumny

HRAŚĆ –  chrust, drobne patyki

HYBIAŁO – brakowało

HYBOJ / sł. / – chodź, ruszaj się,( np. hyboj wartko )

HYR - sława w gwarze górali Karpat zachodnich

 

 

INAKSY – inaczej

IZBA  / sł. / - pokój

 

 

JANGREST –  agrest

JARGANIATE – kręcone, ( np. włosy )

JEDLA – jodła

JOZ – tama na rzece, zapora spiętrzająca wodę gwoli ujęcia jej dla celów energetycznych

JUZYNA – jedzenie , podwieczorek

 

KA – gdzie

KABOT – marynarka

KAJDZIUK –  brzuch

KAMIE′NIEC [ kamiyniec ] – część rzeki lub potoku , która przy normalnym poziomie wody

                                                   jest sucha i zawalona kamieniami

KANTYCKA / łac. /- zbiór kolęd

KANY – dokąd

KARA – połowa wozu czterokołowego

KIELO –  ile

KIE′RPCE [ kiyrpce ] – obuwie góralskie, całe z jednego kawałka skóry

KIEŚNIA – kieszeń

KLEPISKO – podłoga ubita z gliny

KLE′SCE  [ klysce ] - kleszcze

KŁOBUCEK  /sł./- kapelusz, ( np.” stoi baca pod buckie′m cyto owce kłobuckiem „ )

KOBYLICA – stojak do mocowania struganych przedmiotów

KOLCE – dwa kółka na osi przyczepione do pługa

KOLIBA  / sł. / - szałas, ( w Sidzinie były koliby na polanie Staskowej ; zespół Koliba

                            z Sidziny )

KOŁA′C [ kołoc ] -  ciasto chlebowe z serem

KOŁO TRYBNE –  koło zębate

KOMORNIK – bezrolny wyrobnik wiejski odnajmujący od kmiecia część mieszkania ,

                           komorę za odrobek albo za opłatę

KOPA –  60 sztuk  czegoś, (np. kopa jaj )

KOPYRTNONĆ – wywrócić

KORZEC – 100 litrów ,(miara rzeczy sypkich )

KOZIA′RKI [ koziorki ] – okrzesane gałęzie służące dawniej do budowy płotu

KRONZELNICA – urządzenie do szatkowania kapusty

KRZESAĆ – strugać, ściosywać, ociosywać kawałek drewna siekierą

KRZESANY – taniec góralski

KRZYPOTA – suchy kaszel

KUBAJKA – pojemnik drewniany na osełkę do ostrzenia kosy

KUBIK – miara ilości drewna [ m ]

KUCA – szopa na drewno, ściółkę

KUKIEŁKA – długa pleciona kukła

KWADRA – część, ćwiartka

 

 

LABIE′DZIĆ [ labiydzić] – lamentować, żalić się

LADACO – byle co

LATOŚ – bieżący rok

LE′MIES [ lymies ] – nóż u pługa

LOCINA – przedmiot odlany z surówki, z żeliwa

LYTRY – wielkie drabiny, które się zakłada wzdłuż wozu, przystosowując go do zwożenia

                        siana lub zboża

 

 

ŁACNO – nienapasiona krowa

ŁOKIEĆ – miara długości płótna, około 60 cm

ŁOZPAJEZONY – zły, rozwścieczony

ŁOŃSKIEGO ROKU –  ubiegłego roku

MAŚNICKA –  naczynie drewniane z klepek do robienia masła

MIARKA – 8 litrów ( np. zboża )

MIARKOWAĆ – domyślać się

MIEDLENIE – etap obróbki lnu, zmiękczenie łodyg przy pomocy specjalnego  urządzenia  -

                        - międlicy

 MIESIONCEK – księżyc

MITRE’NZYĆ  [mitrynzyć] – marnować czas

MŁAKA – / rum.;sł. / – mokra łąka

MŁÓCEK –  młócący zboże, ( np.,,mieliny ośmiu młocków”)

MOIŚCIEWY – dawny pospolity zwrot rozpoczynający rozmowę, (np. ,, moiściewy , pie′kni,     jak ja′ wa′s da′wno nie widzia′ł”)

MONDEL – ilość snopków owsa i jęczmienia- 16

MORG  [morg] – miara powierzchni – 50 arów

MRAŚCEK – określenie młodego chłopca

MROKCYĆ SIĘ – zmierzchać się

MUZYKA –   1 ) kapela góralska

                        2 ) potańcówka

 NA PIE′KNIE  [ na piyknie] – całkowicie, zupełnie

NA PODORYNDZIU – pod ręką

NA PRZEZIORY – na zwiady

NAMIE′NO  SIE  [ namiyno sie ] – natłukło się

NAPOCYNAĆ – rozpoczynać

NARONCKO – naręcze , wiązka, która zmieści się na jednej ręce, od dłoni do łokcia

NAŚCI – weź sobie, masz

NIE WYCYTAJENCY – nie wypominając

NIEPILOK – obcy

NIESTO BOZE – nie to Boże – powiedzenie, np. („niesto Boże  go było upytać „)

NIKTO – nikt

NIKTO′RY [niektory] - żaden

NODY – tak

NOJPIERSY[nojpiyrsy] - najważniejszy

NOLEPA – część pieca kuchennego

NOMOWINY –namówiny dziewczyny do ożenku

NORYMNICA – gwałtowna burza, ulewa

NORYMNY – nagły, porywczy

NOTUŃ- podwórko, (np. na notuniu – na podwórku)

NOWOKI – rzemienie do butów góralskich - kierpcy

NUTA – melodia

NYNAĆ – leżeć ,spać ( o dziecku )

 OBŁAPIAĆ – obejmować

OBYRTAĆ – obracać, okręcać

OBUCH – tępa strona siekiery, toporka

OCHLIĆ – czochrać, ocierać

OCHMOLIĆ – uderzyć, ( np. „ ktosik na′m ochmolił psa „ )

OCIEPKA – niewielka ilość, garść

OCYMIE′NIU  [ ocymiyniu ] – w oka mgnieniu, natychmiast

ODKAZOWAĆ –  powiadomić, dać zlecenie wykonania

ODZIOMEK – część pnia tuż nad ziemią

OFIFRAĆ – oszukać

OJCOWIZNA – grunt po rodzicach

OKLEPCE – żelazne sidła zastawione na zwierzęta

OKOPISTY – pełny z czubem

OKRA′WKI [ okrowki ] – ziemniaki , z których powykrawano do sadzenia dołki z pędami

ONANCYĆ SIE  – opamiętać się

OPACNIA′K [ opacniok ] – człowiek robiący wszystko na opak

ORKIS – jęczmień jary, siany na wiosnę

OSCYPEK – twardy, suszony i wędzony ser , wyrabiany z mleka owczego ( czasem z 

                        dodatkiem krowiego ) na terenie Karpat

OSENDZIAŁY –  oszroniony

OSTO MILI – zwrot grzecznościowy wypowiadany na rozpoczęcie rozmowy znaczący

                        „ kochani„ , ( np. „moi osto mili , witam was pie′knie „)

 

OSTREW – młody pień z nieobciętymi gałęziami do robienia kop siana

OTAWIĆ – ożyć, ożywić się

 PAMIE′NTNIKA  [ pamiyntnika ]  ni ma – powiedzenie mówiące, że nikt nie pamięta

                               np. takiego zdarzenia

PAPRZYCA – dziura w kamieniu młyńskim, do której ziarno z kosza wlatuje, a

                        stamtąd dostaje się pod kamień

PAROBCYĆ – być parobkiem

PARZONDKA – szczypiorek

PARZENICA – haftowane zdobienie spodni góralskich, mające formę pętlic

PAWONZ – żerdź do przyciskania zboża lub siana na wozie

PECKA – kamień wyznaczający granicę pola, lasu

PEDZIEĆ – powiedzieć

PŁANETNIK – w wierzeniach ludowych górali zły demon, który kieruje chmurami

                        gradowymi i burzą

PŁAZ – tram ( klocek ) przerżnięty na połowę lub z dwóch stron, służący do budowy

drewnianych domów

PŁONY - nędzny, biedny

PŁOTEW – część więźby dachowej, która podtrzymuje krokwie

PO PRÓŹNICY –  daremnie, na darmo, na próżno

POCYNDOLIĆ – podoić

PODŁAŹNIK – wierzchołek świerka lub jodły wieszany szczytem w dół u powały,

                        ozdabiany jabłkami, opłatkami, bibułą z okazji świąt Bożego Narodzenia

 

POGRÓDKA – podwyższenie przed domem z płaskich, dużych kamieni

POLYŃ – rodzaj półki z żerdzi, która znajdowała się w kuchni, suszono na niej

                        drzewo na opał

POPYRTANY – roztrzepany, niepoważny

PORTKI – spodnie

POSKARPNY – niepełnosprawny

POSKROBEK – wyskrobek, bułka lub chleb  resztek ciasta

POŚLEDNI- ostatni, gorszy

POTELA – dotąd, ( np.” potela moje pole„)

POTLYBIAĆ – nadskakiwać

POTRAWA /sł./ -żywność

POWAŁA – sufit

POWONSKA – lniana szmatka do cedzenia mleka

POZA BUCKI – na zbój

POZIE′RAĆ –[ poziyrać ] / sł./ -patrzyć

POZRUWAĆ – pozrywać

PRASNONĆ –uderzyć, rzucić

PRZEBA′CYĆ [przebocyć ] – wybaczać

PRZEINACYĆ – przekręcić

PRZEPEDZIEĆ –  przemówić

PRZEZWISKO / sł./ - nazwisko, zwłaszcza drugie, przydomek, ( np. Gąsienica – Giewont,

                                       Motor – Grelok )

PRZÓDZI – wprzód, najpierw

PRZYCYNIĆ –  dodać

PRZYGAŚNIA′ [ przygaśnio ] – dłoń, garść, ( np. „ trzyma′m w  przygaśni „ )

PRZYMITOWAĆ – przyplątać się

PRZYSUĆ – przysypać

PRZYTARASIĆ – przydeptać, przygnieść

PUDZIS –bez celu, ciągle zmieniający miejsce

PUTNIA – naczynie drewniane z klepek, z jednym uchem, używane w gospodarstwie

                        domowym

PYTAĆ – prosić, ( np. „ ja′ wa′s przysed pytać pie′knie na moje wesele „ )

 

 

 

RAFAĆ – obrywać nasienie lnu

RAIĆ – doradzać, swatać

RAJZOWAĆ – wędrować, jeździć, podróżować

RANYŚCI- o rety ! ( np. ranyści, ale leje de′s ! )

RAPSIK – kłusownik, przemytnik

REDYK – uroczyste, wiosenne wyjście ze stadem na hale i jesienny powrót po

                        zakończeniu sezonu wypasowego  w Karpatach

REGIMENCKIE – wielkie

ROMBANICA – siekiera, topór

ROSNIE JAK PLACEK W GORZŚCI –  ubywa zamiast przybywać

RA′Z KIELA CA′S – od czasu do czasu

RYKTOWAĆ –przygotowywać, naprawiać, odnowić

RZYĆ, RIĆ – staropolski wyraz ( wg. Tetmajera )

 SCYPAĆ – rąbać, łupać drewno na drobniejsze kawałki

SERDOK – haftowany kożuch bez rękawów

SIECE –  kosi

SIETNIOK – przygłupek

SIOMPAWICA – drobny deszcz

SIONGA – miara drewna opałowego

SKIEŁZNONĆ – ześlizgnąć się

SKOLE – kamienie

SKO′RNY – z powodu, przez kogoś

SKWASIĆ – zniszczyć

SLAJT – 0,001 część kubika

SŁUCHANICA – konfesjonał

ŚŁYNA – wieść, rozgłos, sława

SMREK – świerk

SNUKCI – śledzi kogoś, węszy

SOSKOMB – poprzeczna belka w izbie u powały

SOWAĆ – schować

SPARTY – uparty

SPRZYCNY – trudny we współżyciu, dokuczliwy

STAJANIE – duży kawał pola uprawnego

STAWIA’SIĘ [stawio sie] – 1) buduje dom

                                              2) protestuje

STRA′PIE′NIE  [ stropiynie ] - zmartwienie

STRYMAĆ SIE – wspinać się

SUCHORZ –uschnięte drzewo

SWOK –tytuł nadawany starszym mężczyznom przez młodszych

 ŚCIE′BŁO [ ściybło ] - źdżbło

ŚCIEJŻE – zawołanie na krowę, aby się zatrzymała

ŚLEBODA – swoboda, wolność

ŚLEBODNY – wolny, swobodny

ŚLEPIA [ ślypia ] - oczy

ŚNIAT – odziomek, dolna część pnia

ŚPAS – żart,  ( np. „ to nie śpasy „ )

ŚPATY – obraźliwe określenie grupy ludzi

ŚPEROWAĆ – oszczędzać, odkładać

ŚPUNTUJE –buntuje, rozpuszcza

ŚRUBSTOK – imadło do mocowania przedmiotów

ŚTAMA – zażyłość, przyjaźń

ŚTERKA /sł. / - tory kolejowe np. w Bystrej jest „ śterka „

ŚTULE – rodzaj śrub przymocowanych do podków

ŚTURCHAĆ – zaczepiać

ŚWIDROWATY – zezowaty

ŚWIE′DRZYK [ świydrzyk ] – wiertło do drewna

ŚWIE′NCELINA [ świyncelina ] – święcone pokarmy w Wielką Sobotę

 

 

TELA – tyle

TELI – tali, taki wielki

TELICKA – odrobina

TORKI – owoc tarniny

TRAGA′RZ [ tragorz ] – belka nośna sufitu

TROC – tartak ( w Bystrej , dawniej był tartak nazwano „ w Trocu „ )

TRUMŁA – trumna

TRUSIE – króliki

TRWONIĆ – marnować

TRZÓSŁO –[czuło ] – żelazo u pługa, które kraje skiby pionowo

TUSTELA – stąd

TYRKNONĆ – lekko uderzyć

TYŹNIE – tygodnie

 

 

UCIEKACKA – ucieczka

UCINKA – narzędzie do przesadzania metalu

UJEK –  wujek

UKWALOWAĆ – uchwalić, postanowić

UPYTAĆ – uprosić

UROK –choroba spowodowana czarami rzuconymi przez złe spojrzenie

USUĆ – usypać

UWARZYĆ – ugotować

UWIJACKA – pośpiech, krzątanina

UWIJAĆ SIE – spieszyć się

UWROCIE – orka końców pola wykonana tak, aby nie wjeżdżać na sąsiednie pole

UZASKAKOWAĆ – napracować się

UZGIBAĆ SIE – ponachylać się

 

 

WARGULA – kobieta z obwisłymi albo grubymi wargami

WEREDA – paskuda

WIDYK, ZA WIDYKA – widno, póki widno

WIE′RCHOWAĆ [ wiyrchować ]- górować, przewodzić, dokazywać, (np.” zawdy 

                               wie′rchowoł nie bedzies, ale co uwie′rchujes to twoje „ )

WIERTAĆ–  wiercić otwór świdrem lub wiertłem, ( np.” cóz wierta′z Jendrek ‘)

WSE′NDY [wsyndy ] - wszędzie

WTEDYRYDY – prędko, szybko

WYCYTOWAĆ /sł. / - wypominać

WYKIWAĆ – usunąć widłami gnój spod bydła

WYKOPYRTNOĆ – wywrócić

WYKRÓCAĆ – wyłamać, wyrwać drzewo z korzeniami

WYMANIĆ –wymyślić

WYNUKAĆ – znaleźć, odszukać

WYPRAWOWAĆ – wyprocesować w sądzie

WYRCULA – motowidło w wózku do prządzenia lnu lub wełny

WYRKO – prymitywne łóżko

WYRODEK –do nikogo niepodobny

WYRYCHLIĆ – pospieszyć się, wyrwać się jako pierwszy

WYRYKTOWAĆ –  1 ) oszukać, wykiwać kogoś, nie dotrzymać obietnicy

                                  2 ) odnowić np. dom

WYSŁUCHAĆ SIE – wyspowiadać się

WYŚLIKTOWAĆ –wygładzić

 

 

ZABAZYĆ – zamarzyło się

ZADOWIĆ – zadławić, zadusić ,

ZA′GŁÓWEK [zagówek ] -poduszka

ZAMGLIĆ – zemleć

ZAPIE′RAĆ [ zapiyerać] – zamykać drzwi

ZAPUCYĆ – rozdeptać

ZAWDY – zawsze

ZAZIE′RAĆ [ zaźiyrać ] – 1 ) odwiedzać

                                            2 ) zaglądać

ZBACOWAĆ - przypomnieć

ZBEREŹNIK –  bezwstydnik, nicpoń

ZBIE′RKI  [ zbiyrki ] - żniwa

ZBOCYĆ – przypomnieć sobie

ZBURZYĆ – rozebrać np.. dom

ZDRYGNOĆ SIE – przebudzić się, przestraszyć się

ZDRZYZDZYĆ – zniszczyć, strzaskać

ZELZYĆ – pofolgować

ZENTYCA – serwatka owczego mleka

ZE′RDKA [ zyrdka ] – cienki, okorowany kawałek drewna

ZGICHNAĆ SIE – zebrać, zlecieć

ZGROTAĆ SIE – zgramolić się, zebrać się powoli

ZGRUCH – hałas, wrzawa

ZMIARKOWAĆ – zrozumieć

ZMYŚLNY – dziwny

ZNIENACKA – nagle, niespodziewanie

ZOBZIE′RAĆ [ zobziyrać ]  -  pooglądać

ZOMBR – chwast polny

ZRUWAĆ – urywać

ZWIE′NKOWAĆ [ zwiynkować ] – przeżuwać, ( krowa w stajni „ zwie′nkuje „ )

ZWYRTAĆ SIE  - obracać się

ZYNIE -        1)zgania zwierzęta

                      2 ) biegnie

ZYWOBYCIE  -  codzienność, żywot

ŹLAMDA′ [ źlamdo ] –   1 ) narzeka

                                          2 ) kobieta ciągle narzekająca, niezadowolona

 

ŻELEŹNIA′K [ żeleźniok ] – wóz z drewnianymi kółkami, okuty metalowymi

Strona główna ]

 

Wyślij pocztę do matyasik@wp.pl z pytaniami i uwagami dotyczącymi tej witryny sieci web.
Ostatnia modyfikacja: 03 czerwca 2004